“Türk milleti tab’en demokrattır!”
10. Yıl nutku görüntüleri hariç tutulursa Atatürk’e ait belgesel niteliÄŸinde film görüntüsü yok denecek kadar az; iÅŸte o nâdirattan biri CumhurbaÅŸkanlığı sitesinde yayına sunulmuÅŸ.
2 dakika 19 saniyelik kısa videoda Atatürk, ABD Büyükelçisi Joseph C. Grew ile bir bahçede yan yana görülüyor.
Atatürk’ü merak ve dikkatle dinliyor, seyrediyorum: Çok rahat, irticâlî (dikkat; “irticâî” deÄŸil) konuÅŸuyor, söz dizimi “kitâbî Türkçe”ye misâl gösterilecek derecede güzel, neredeyse kusursuz. Söylediklerinin mantık metâneti çok dikkat çekici. “Devlet adamı” vasfı fevkalâde bâriz.
Sonra kafama dank ediyor ki, Atatürk baÅŸka bir devrin, baÅŸka bir terkîbin adamıdır ve bizim modern vehimlerle tasavvur ettiÄŸimiz kiÅŸiyle pek az alâkası vardır; üzerinde “medenî beÅŸeriyet”in telebbüs ettiÄŸi şık bir elbise taşıması haricinde kameraya kendinden emin bir edâ ile söz söyleyen kiÅŸi “Osmanlı ricâli”ndendir.
Niçin diye soracaksınız: Åžundan; bu kısacık videoyu, bu yaz döneminde üniversiteyi bitirmiÅŸ gençlerimize seyrettirelim, -ADD’nin önde gelenleri de dahil- yarım sayfalık metinde geçen kelimeleri bilen çıkmaz. Cumhuriyet kuÅŸaklarıyla Atatürk’ün tekellüm ve tasarruf ettiÄŸi lisan arasındaki köprüler berhava edilmiÅŸtir. Yalın, sade, çıplak bir gerçek: Atatürk’ün lisânını ancak tercümesiyle anlıyoruz. “SadeleÅŸtirilmemesi” gereken metinler de bulunabileceÄŸini kimselere kabul ettiremedik. Ä°ÅŸte buyrunuz; ha Atatürk’ün “Nutuk”u, ha Kennedy’nin “Fazilet Mücadelesi”; ikisi de tercüme edilmedikçe gençlere bir ÅŸey söyleyemiyor. Cumhuriyet’in eÄŸitim kurumlarında bu lisânı okuyup yazmak için lâakal yüksek lisans olmak üzere doktora seviyesinde uzmanlık bilgisine sahip olmak ÅŸart. Öyle mi olmalıydı?
Nergisi’nin müseccâ ve müşkül metinlerinden bahsetmiyoruz; sene -siz bilemediniz- 1931. Türk milleti, seksen sene önce millî liderinin konuÅŸtuÄŸu lisandan kopmuÅŸ fakat Atatürk’ü sevdiÄŸini, anladığını ileri sürüyor; halbuki bir insanı anlamak, kelimelerini, o kelimelerle ifade etmeye çalıştığı anlam iklimini tanımak ve bilmekle olur.
Bir sivil toplum örgütü, “Türkçemize sahip çıkmak için 100 bin imza” toplamak derdiyle saÄŸa-sola e-mektup yolluyor. “Türkçe Yasası” çıkarılacakmış ve böylece “yabancı dille öğretim, basın yayındaki dil kirliliÄŸi, tabelalarda Türkçe vb. konularda yasal güvence saÄŸlanacak”mış. Beyhûde gayret, mânâsız vâveylâ! Atatürk’ün Türkçesi gitti gider, zira vaktiyle Atatürkçülük nâmına canına okunmuÅŸ bir lisandır o, “Türkçe deÄŸildir, Arab’ın, Fars’ın lisanıdır” diye bıçaklanmamış yeri kalmamıştır. Meraklılarının gözü aydın olsundur. SadeleÅŸtirilmiÅŸ metinler, o mevtânın helvası oluyor; âfiyet olsun, yiyin fakat biliniz ki rûhu eksiktir.
Bu ilginç konuÅŸmanın metnini buracıkta vermek isterdim ama birkaç alıntı cümleyle kasdımı belki anlatabilirim; diyor ki Atatürk: “Türk milleti tab’en demokrattır (…) Amerika Milleti’nin, benliÄŸini hissettiÄŸi dakikada istinad ettiÄŸi, i’lâ ettiÄŸi demokrasidir. Amerikalılar bu mevhibe ile mümtaz bir millet olarak beÅŸeriyet dünyasında arz-ı mevcudiyet eyledi (…) Temsil etmekle mübahi olduÄŸum Türk milletinin, yeni Türkiye Cumhuriyeti’nin insani gayesi iÅŸte bundan ibarettir.”
Meraklıları internetten bulup defalarca seyredip düşünsünler fakat birkaç not: CumhurbaÅŸkanlığı sitesindeki video linki aksıyor. Hürriyet’teki link daha iyi ama alt bilgilerinde yanlışlık var. Görüntüler Hürriyet’in ileri sürdüğü gibi 1925′te çekilmiÅŸ olamaz zirâ (zirâ nedir aÄŸabey?) ABD Sefir-i Kebir’i Joseph C. Grew, Türkiye’de 1927 ile 1932 yılları arasında bulunmuÅŸ; zaten Atatürk’ün görüntüsü de bu basit yanlışı tekzib etmekte. Böyle hatalara düşmemek için tarihçi veya “araÅŸtırmacı gazeteci” olmaya gerek yok; düz mantık kâfi.
Unutmadan belirteyim; ben Atatürk’ün vecizeleri arasında “Türk milleti tab’en demokrattır” diye bir söz bilmiyordum; ÅŸimdi öğrendim ve çok hoÅŸuma gitti. Meclis BaÅŸkanı’nın yerinde olsam baÅŸta genel kurul salonu olmak üzere -özellikle- bütün grup salonlarına iri harflerle yazdırırdım.
Atatürk ne diyor, muakkipleri (!) ne dâvâdadır; ibret!
İlgili olabilecek yazılar:
- “Atatürk saÄŸ olsaydı” testine buyurunuz! Musul civarlarında balistik füze fırlatıldığına iliÅŸkin (hangi kaynaklı?) haberlerin Ankara’da...
- CHP, Atatürk’ün mirasına ehil midir? Ä°nanılır gibi deÄŸil fakat haber kültür haberciliÄŸinin en güvenilir isimlerinden...
- Atatürk Sivassporluydu! Bizim basın hayatımız -eksik olmasınlar- kışkırtıcıdır, kendinizi matbuatın mantığına fazlaca...
- Atatürkçüler için yol ayrımı Yol ayrımına geldik; nereye gideceğiz? Yol ayrımından kastım, kendi zehaplarına...
- Sanat eserlerine akseden Atatürk anafikri üzerine 10 Kasım münasebetiyle TRT ekranlarında gösterilen “Cumhuriyet” filminden bazı bölümler...
Ahmet Turan Alkan - 30 AÄŸustos 2008
Kaynak: http://www.zaman.com.tr/yazar.do?yazino=731839
Bu yazıyı yazdır
Eğer yazıyı beğendiyseniz ya da ekleyecekleriniz varsa, lütfen yorumunuzu yazın veya RSS aboneliği ile yeni yazılardan anında haberdar olun.
-
Göker Murat
-
Göker Murat
