Protesto!

Protestonun da âdâbı var; bizde protesto ile silahlı propaganda yıllarca aynı şey gibi yutturuldu.

İsteyerek veya kazâra; otobüste ses bombası patlatıp dört cana kıymanın mânâsı “bir de bizi dinleyin; söyleyecek bir fikrimiz var” deÄŸildir, tedhiÅŸtir; yâni zor kullanıp kan dökerek halka dehÅŸet salmak.

BeyoÄŸlu’na yolu düşenler bilir; AÄŸa Camii civarında akÅŸamüstleri TKP’li olduÄŸunu sandığım gençler, gelip geçeni rahatsız etmeden, bağırıp çağırmadan dergi satıyorlar; adı “Komünist”. Terbiyeli, etrafa saygılı bir hâl ile dergi satan bu gençlerin tavrı ne kadar hoÅŸuma gitmiÅŸti. O gün bir “Komünist” dergisi satın aldım ve “hâlâ neler düşünüyorlar bakalım” merakı ile okudum. Böylesine söz yok; fikirlerini beÄŸenmesem de fikirlerini ifade biçimine saygı duyulur.

“Latîfe latîf gerek” demiÅŸler; ellerinde aÄŸlarla eyleme çıkan “Bush’u avlama timi” de latifti meselâ; zihinde iz bıraktı; zekâ eseriydi ve bir esprisi vardı ama NATO’yu protesto edeceÄŸiz diye otomobilleri ters çevirip saÄŸa sola zarar vermekte ne zekâ eseri var ne de espri. Bu gibi eylemler sokaktaki sıradan insanlardan baÅŸka kimseye zarar vermiyor ve neticede yapanların daha çok nefret kazanmasına yol açıyor.

Mâlum, protestocu ile terörist aynı deÄŸil; teröristin maksadı, vesilesi ne olursa olsun silahlı propaganda yapmak, adından bahsettirmek, medeni yollarla beceremediÄŸi “mesaj vermek” iÅŸini en hoyrat ve kaba tarzda yerine getirmek; halk nefreti umurlarında bile deÄŸil. HoÅŸ, esasen halk da umurlarında deÄŸil.

Plağın öteki yüzünde demokrasi kültürünü henüz lâyıkıyla hazmedememiÅŸ kamu otoritesi var; son zamanlarda hayli yumuÅŸamış görünseler de politik protesto gösterilerini neredeyse mânâsız hale getirecek derecede zorlaÅŸtırmak, yokuÅŸa sürmek, en küçük kıpırtıyı kanuna muhalefet saymak ve göstericilere “aklı başında adam siyasi gösterilere katılmaz; paÅŸa paÅŸa evinde oturur” dedirtmek de mârifet deÄŸil. İşin ortasını bir türlü bulamadık.

GeçtiÄŸimiz pazar günü ODTÜ’nün mezuniyet töreninde gençler, tribünlerden alkış alan protesto eylemlerinde bulundular; kimisi “NATO’ya hayır” pankartı açtı, kimisi barışı destekleyen gösterilerde bulundu, Bush’u protesto edenler de oldu; tribünlerdeki veli aileleri, mezuniyet heyecanına karıştırılan bu sevimli protestoları sempatiyle karşıladılar ve maksat NATO aleyhine bir fikir birliÄŸi meydana getirmek idiyse, baÅŸarılı da oldular. Gençlerin serdettiÄŸi kemâl, ODTÜ Mezunları DerneÄŸi adına konuÅŸan bir hatibin, lâfı getirip “Nâzım’ın da dediÄŸi gibi..” baÄŸlacıyla mânâsız atıflarda bulunmasından daha kibarca idi. Hele bir grup mezun gencin “ne iÅŸ olsa yaparız” pankartıyla en yüksek alkışı alması, içine ironi karıştırılarak verilen mesajların daha etkili olduÄŸunu gösteren güzel bir örnekti.

Bir yerlerden bir yerlere geliyoruz ama hayli zaman alıyor!

Terörü “silahlı propaganda” yolu olarak seçenler enerjilerini demokratik ve zarif protesto usulleri bulmak için yoÄŸunlaÅŸtırsalardı dertlerini daha iyi anlatırlardı; nâhak yere canından olup yaralanan insanlara mı yanarsınız, yoksa verilmesi gereken çok güçlü mesajların tedhiÅŸ üslûbunun karanlığı içinde kaybolup gitmesine mi? İstanbul’da yapılan zirve, önümüzdeki yıllarda bizim gibi ülkelerin geleceÄŸini belirleyecek mühim kararların tartışıldığı bir toplantıydı; özetle NATO, kuzey Atlantik ittifakının silahlı gücü olmaktan çıkarılarak dünyanın her yerinde ABD’nin öngördüğü politikaları destekleyen ve icra eden bir askerî güç haline getiriliyor. Bizimkiler, “içinde olmak, karşısında durmaktan yeÄŸdir” hesabıyla memnun ve mesut; hani o çok bilmiÅŸ edâlarla savunulan, “akıllı ol, ABD ile iyi geçin” hesapları…

Biz protesto âdâbını kavrayana kadar ortada protesto edilecek bir hâl kalmamasından endişe ederim.

Yazıyı Paylaş

İlgili yazı bulunamadı.

- 30 Haziran 2004

Kaynak: http://www.zaman.com.tr/?bl=yazarlar&trh=20050928&hn=64681

Bu yazıyı yazdır Bu yazıyı yazdır

Anahtar Kelimeler:

Anahtar Kelime Ekle: Bu da nedir?

Eğer yazıyı beğendiyseniz ya da ekleyecekleriniz varsa, lütfen yorumunuzu yazın veya RSS aboneliği ile yeni yazılardan anında haberdar olun.