Medenî bir mesele: Nasıl eğleniriz?
Bu gece yılbaşı, ne yapacağız? En muhafazakârımız bile akÅŸam evine giderken 100 gram çekirdek olsun götürmez mi evine? Ertesi gün tatil, okullar kapalı; o neyse fakat çocukların kâbusu kurslar da dükkân açmayacaklar. Aile akÅŸam sofrasında bir araya gelecek, televizyon açılacak; ekranlardan odalara seviyesiz espriler, sululuklar, pavyon kalitesinde müzik boca edilecek; eski tâbirle çoÄŸumuz “PTT” yapacağız: Pijama, terlik, televizyon. Birkaç müeddep kanal hariç mutlaka dansöz çıkarılacak, alelacele baÅŸka kanallara seÄŸirteceÄŸiz. Sonra?
Yılbaşını bir tarafa bırakınız; bizim bir sevinmek, eÄŸlenmek, bir an olsun neÅŸelenmek için geliÅŸtirdiÄŸimiz medenî bir üslûp var mı? Evlatlarımız, yakınlarımız evlendiÄŸinde düğün yaparız. Düğünlerimizin kahir ekseriyeti, acınacak derecede “eÄŸlence özürlü” eÄŸlenme gayretlerine sahne olur. İçkili düğünleri saymıyorum, içkinin kat’iyyen men’edildiÄŸi cemiyetlerde bile bazı gençler kıyı”bucak meyve suyuna karıştırılmış vokta çekerler. Köşeye lök gibi kurulmuÅŸ orkestra, “La Comparsita”yı müteakiben aynı ritim ahengini taşıyan günün moda parçalarını zangırdatıp durur. Gürültüden yanınızdakiyle konuÅŸamazsınız. EkÅŸimeye yüz tutmuÅŸ karton kutulu mevye suyu ile sunulan bayat kuru pastalar, kreması margarinle doyurulmuÅŸ karbonat kokulu yaÅŸ pastalar ikram edilir. Sonra dans rezilliÄŸi baÅŸlar; gerçekten rezilliktir çünkü bir salon dolusu adam içinde birkaçı hariç kimse dans bilmez, taklid ederler. Sahte ve ürkek bakışlarla piste çıkılır; çiftler birbirine çarpmamak için sarkaç gibi bir saÄŸa bir sola yalpalanarak “murad alırlar”. Derken orkestranın kararıyla daha hareketli parçalara geçilir. Kerhen çaÄŸrılmış uzak akrabalardan birkaçının dekolte giyinmiÅŸ hanım üyeleri, bazı akrabalarını utançtan masanın altına sokacak figürlerle döktürüp dururlar. Çiftetellide çok durulmaz, “Roman havaları”na geçilir; bunca garip figürü nereden ve hangi boÅŸ zamanda talim ettiÄŸini asla kestiremediÄŸiniz bazı erkekler, ceketlerini kalçalarına baÄŸlayıp kalça ve göbek titreterek ana”babalarının “maaÅŸallah”larını, bu satırların yazarı gibi anti”sosyal zevatın ise hayretlerini celbederler. Gelinin suratı plastik badana ile kaplanmış gibi sun’i bir makyajla sıvanmıştır. Damat ise ilk ve son defa giydiÄŸi elbisenin içinde rahatsız ve tedirgin. Çocuklardan baÅŸka kimseyi memnun ve mutlu etmeyen mânâsız dernekler…
Uzatmaya gerek yok. Åžimdiki zaman, insanlara, toplumlara ve medeniyetlere bir sual sormuÅŸtur: “EÄŸlence sizin için ne anlam taşır; hangi vesileyle ve nasıl eÄŸlenirsiniz?” Bu sorunun cevabı düğünde ÅŸerbet dağıtıp ilahi ve dini musiki icra ettirmek deÄŸildir; düğüne katılan bütün hanımların başörtülü olması, içki yerine meyve suyu ve gazoz ikramı da deÄŸil; cevaptan çok kaçış! Bu cevabı sıradan insanlar veremez; buldukları cevap, yukardakine benzer az”çok. Entelektüeller, fakihler, gerçek kanaat önderleri vermelidir cevabı. Ya birileri çıkıp “ne eÄŸlencesi, eÄŸlenmek yasaktır” diyecek veya “eÄŸer hâlâ birkaç emare varsa” medeniyetimizin bütün fakülteleri harekete geçirilip doÄŸru örnekler ve tatbiki kabil “had”ler getirilecektir.
Dini bayramlarımız eğlenmekten ziyade ziyaret teatisi anlamına kilitlenmiştir; eğlence fikri için model teşkil etmezler. Bugün yılbaşı, neleri yapmamamız gerektiğini cuma hutbelerinde dinleyip irşâd olduk; tamam, sıradan bir gün bu. Peki, yarın bir vesileyle eğlenmek gerektiğinde ne yapacağız: Yasaksa yasak deyin; değilse âdâbını gösterin!
Åžimdiki zamanın suallerine cevap veremeyenler, eninde sonunda “Firenk Mukallidi” olur çıkarlar. Åžimdi hepimiz ucundan”kenarından Firenk mukallidiyiz çünkü “ÅŸimdiki zamanı”nın bedelini ödemeden, veresiye usulü yaÅŸayıp gidiyoruz.
Not: Yeni yılınızı, herkese sıhhat, afiyet, huzur ve bereket getirmesi temennisiyle tebrik ederim.
İlgili olabilecek yazılar:
- Yine “medenî kemâl” Merkeziyetçilikle mahallîlik arasında medenî eriÅŸkinlik çerçevesi içinde denge kurmayı beceremediÄŸimiz...
- Ä°ki mesele! Seçimlerden önce bazı partilerin, “milletvekilliÄŸi dokunulmazlığını kaldıracağız” yolunda kampanya baÅŸlatmaları...
- Atatürkçü Düşünce DerneÄŸi’ne nasıl girdim; nasıl çıktım? Siz bu satırları okurken ben nasib olursa X vilayetinin Y...
- Küçük ve entipüften bir mesele hakkında Hayli zamandan beri televizyon üreticileri 16′ya 9 ebadında likit kristal...
- Haberdar olmak; ama nasıl? Günün yorgunluÄŸu ile eve bitap düşüp “yurtta ve dünyada neler...
Ahmet Turan Alkan - 31 Aralık 2001
Kaynak: http://www.zaman.com.tr/2001/12/31/yazarlar/ahmetturanalkan.htm
Bu yazıyı yazdır
Eğer yazıyı beğendiyseniz ya da ekleyecekleriniz varsa, lütfen yorumunuzu yazın veya RSS aboneliği ile yeni yazılardan anında haberdar olun.
