Hocaam, cuma’yı evde kılsak olur mu?
“Ben iÅŸ yerime yakın olmasından dolayı genelde Cumaları mezkûr koridorlarda kılarım. Cemaatin kahir ekseriyetini de zaten metro esnafı oluÅŸturmakta. Esnaf ezan okunmasına ramak kala ellerindeki plastik hasırlarla birden beliriverirler koridorlarda.
O plastik hasırlar cemaatin nazarında aniden ziynetleşir. O demlerde plastik hasırlardan bir seccâdelik yer bulabilen, Boğaz’dan bir yalı almışçasına mesut olur. Hasırlar gelişigüzel serilmez koridorlara. Koridorların asıl sahibi olan metro yolcuları için koridorun yarısı daima yaya trafiğine açık bırakılır. Bu tatlı telaş en ziyade yarım saat sürer koridorlarda. Akabinde ne gürültü ne de patırtı her şey eskisi gibi olmakta hiç zorlanmaz.�
*
Efendim, yukardaki satırlar bir okuyucu mektubundan alındı. Mevzu, Ankara’nın göbeği Kızılay’ın metro istasyonunda, tam da Cuma vakitleri meydana gelen yarım saatlik bir hâdise. Anladığım kadarıyla Kızılay metrosunda bir küçük mescid bulunmakta imiş, ancak Cuma namazında cemaat aniden fazlalaşıverdiği için, saflar yolculara tahsis edilen koridorlara kadar genişleyiveriyormuş.
(Şekil A’da da görülüyor zaten vaziyet)
Büyük şehirlerde yaşayanlar, Cuma vakitlerine mahsus bu kaldırım cemaatini çok görmüşler, hatta saflarına bile katılmışlardır. Taşrada bu gibi haller pek görülmez, nâdiren cemaat câmii avlusuna taşar ve yine plastik hasırlar elden ele geçirilerek vaktin hakkı ödenir, mesele biter.
Meseleyi mesele yapan iki gazetenin yaptığı haber. Posta gazetesi bu hadiseyi şöyle yansıtmış okuyucularına: “Ankara Metrosu’nun Kızılay istasyonundaki mescitte Cuma namazı kılmak isteyenler koridorlara taşıyor. Her Cuma yaÅŸanan bu manzara, halkın metroya biniÅŸ ve iniÅŸlerinde sorun yaratıyor. (Buraya kadar hadise doÄŸru deÄŸerlendirilmiÅŸ; film bundan sonra kopuyor ama) Ä°stasyona sadece 600 metre uzaklıkta Avrupa’nın en büyük camisi olan Kocatepe Camii bulunuyor. 1 kilometre uzaklıkta yine büyük camilerden Maltepe Camii var. Ayrıca Kızılay çevresinde irili ufaklı onlarca mescid ve camii yer alıyor.â€?
Haberin devamı var mı bilmiyorum; kupürdeki metin burada sona eriyor. Şimdi olayı sâkince değerlendirelim.
1- Metroda namaz, kabul edelim ki habercilik açısından iyi fotoğraf. İlginç, dikkat çekici haber.
2- Metro yolcuları için tahsis edilen yerin yarım saatliğine de olsa cemaat tarafından kullanılması, şık bir görüntü değil.
3- Lakin belli ki ortada bir zaruret var. Bu zaruretin giderilmesi için gazetenin gösterdiği çare (hatta sızlanma), pek çare sayılmaz. Vakit girdiğinde metrodaki bir adamın Kocatepe’ye ulaşması en az (o da koşmak suretiyle) 10 dakika alır. Kaldı ki o dakikalarda Kocatepe avlusuna kadar hınca hınç doludur. Maltepe Camii ise gazete muhabirinin zannettiği gibi büyük filan olmayıp metrodan Maltepe Camii’ne ulaşmak en az 20 dakika çeker.
*
Gelelim ikinci habere; bu haber Radikal’de yayınlanmış. Aynı fotoÄŸrafın altındaki baÅŸlık şöyle: “Metroda namaz-ÅŸovâ€?.
Tam da “ameller niyetlere göredirâ€? hükmünü doÄŸrulayan bir yorum. Haberi yazan ÅŸahsa göre metroda Cuma kılanlar gösteri yapıyorlar.
*
Namazda ÅŸov deyince aklıma, o bildiÄŸiniz ama bir kere daha tekrarlamaktan kendimi alamadığım o güzel nükte geliyor (Cevzî’nin Ahmaklar ve Gafiller Kitabı’ndan): Bedevinin biri namaz kılmaktaydı. Orada bulunanlar bedeviyi iÅŸaretle onu övmeye, cömertliÄŸini ve salih sıfatlarını vasfetmeye baÅŸladılar. Namazda iken bu sözleri duyan Bedevi hemen namazı böldü ve o topluluÄŸa dönerek, “ayrıca oruçlu olduÄŸumu da bilinâ€? dedi.
Benim bildiÄŸim gösteri maksatlı namaz böyle olur. Yoksa her Cuma vakti birkaç yüz kiÅŸi kendi aralarında örgütlenip, “Bu cumayı yine mübarek Metro mescid-i ÅŸerifinde edâ edelim; laikler ortasından çatır çatır çatlasınâ€? diye niyet etmiÅŸ olamazlar. Bu haberin altına “namaz-ÅŸovâ€? yazmak, ancak “Cuma namazıâ€?nın ve Cuma’nın hangi anlama geldiÄŸini öğrenmek fırsatını bulamamış bir arkadaşın maksad-ı mahsusunu iÅŸaret eder ki, Allah rahmet eylesin, Cevzî’nin adı geçen eserinde, bu gibilerin hallerini izah eden nefis bir nükte daha gördüm; nakletmeden geçersem içime derd olur.
*
(Fart-ı zekâvetiyle meÅŸhur Cuha adlı bir ÅŸahıstan bahsediliyor) Cuha, bir gün mescidden içeri girdi ve “burası neresidirâ€? diye sordu. “Burası Cuma mescididirâ€? dediklerinde ise “Allah Cuma’ya rahmet etsin, ne güzel mescid yaptırmışâ€? dedi.
*
Gelelim çareye. Çare Ankara Müftülüğü’ndedir zira bir beldede hangi mekânlarda Cuma namazı kılınıp kılınmayacağını Müftülük makamı tayin eder. Günümüzde bu izin meselesine kimse aldırış etmemekte, bir göz odadan ibaret küçücük namazgâhlarda bile Cuma namazı kılındığı görülmektedir. Halbuki Cuma kılınacak mescidlerin taşıması gereken asgari şartlar vardır ki, onu erbâbı daha iyi bilir.
Bu husus, Cuma kültürünün inceliklerinden bir vasıftır ki çoÄŸumuz bilmeyiz. O halde Ankara Müftülüğü’nün duruma el koyması, vaziyetin fıkhi vechesini aydınlatması, Cumayı sektirmemek için metroda namaz kılmayı göze alan vatandaÅŸlarla o esnada metro koridorunu kullanmak ihtiyacındaki vatandaÅŸlar arasında nahoÅŸ bir çatışmaya ve bu meyanda din kültürünün çeperleri, “bu yıl Hac mevsimi, yine Kurban bayramına rast geldiâ€? civarlarında gezinen gazetecilerin “namaz-ÅŸovâ€? türünden saçmalıklarla cehalet sergilemelerine engel olması gerekmektedir.
*
Hiç unutmam, bunlardan biri vaktiyle “bilmemnerede toplu namazâ€? diye manÅŸet atmıştı da, kupürü kesip duvara yapıştırarak aylarca girip çıkıp gülmüştük.
İlgili olabilecek yazılar:
- Niyet ettim imamsız cuma namazına… Bir insanın üstüne bu kadar gidilmez; resmen tâciz, mânevî tâciz:...
- Nazar etme ne olur; belki senin de olur! 800 metrekarelik bir yeri gözümüzde canlandıralım; bir kenarı 40, öbür...
- Merak et ne olur; oku, senin de olur! Bu bir okuyucu mektubu deÄŸil, size garip gelecek ama “arkadaÅŸ”...
- Atmayalım lâzım olur/çöp olur! Mahalle arasında, sokakta oyun oynadığımız çocukluk yıllarında en değerli oyun...
- Çirkef atma ne olur; inan senin de olur! Ülkesinin bayramını bu kadar ayıplamak, aşağılamak, tahkir etmekten zevk alıyor...
Ahmet Turan Alkan - 18 Mart 2007
Kaynak: http://pazar.zaman.com.tr/?bl=5&hn=454
Bu yazıyı yazdır
Eğer yazıyı beğendiyseniz ya da ekleyecekleriniz varsa, lütfen yorumunuzu yazın veya RSS aboneliği ile yeni yazılardan anında haberdar olun.
