Cami-cemaat iliÅŸkisinde ‘cemaat’i söz ve sorumluluk sahibi kılmak için bazı teklifler

Mecmua: Aksiyon Dergisi
Tarih: 27 Ekim 2008, Pts

Her yıl, ekim ayının ilk yarısında Camiler ve Din Görevlileri Haftası ilan ediliyor. Önceki yıllarda bu hafta, halk nazarında daha ziyade camileri kıyı-bucak temizleme ve onarımdan geçirme vesilesi gibi değerlendirilirdi. Bu yıl, her sene tekrarlanan kuru duyurulardan başka dikkat çekici bir faaliyet yapıldığını duymadım.

Ä°stanbul camilerini galiba ayrı bir fasılda mütalaa etmek gerek; BüyükÅŸehir Belediyesi vaktiyle çok hayırlı bir karar alarak büyük-küçük ayırt etmeksizin her caminin temizlik hizmetlerini üstlenmiÅŸ; gerek ibâdet mekânında gerek cami çevresinde titiz bir temizlik gayreti hemen dikkati çekiyor. Turistlerin sıkça ziyaret ettiÄŸi eski Selâtin camilerinde ayakkabılık, tuvalet, abdest çeÅŸmesi gibi problemler, mükemmel deÄŸilse bile hayli medenî çözümlere kavuÅŸturulmuÅŸ durumda. Tarihî deÄŸeri ölçülemez kıymetteki camilerin Vakıflar Genel Müdürlüğü’nce sürekli onarım ve bakım listesinde tutulması da ayrıca takdire şâyan. Ä°slâm dünyasının en nâdide ve mümtaz camilerine sahip olması bakımından Ä°stanbul’un hususi bir parantez içine alınması elbette doÄŸru ve isabetlidir.

CAMİ-MÂBED; YANLIŞLIK DEĞİL, EKSİKLİK VAR

Bana göre bu hafta, rutin faaliyetler dışında toplumumuzda cami fikrinin uzak-yakın bütün çaÄŸrışımları hakkında düşünmek için bir vesile teÅŸkil etmeli. Bir küçük örnek: Sadece ibâdet edilen bir mekân olarak düşündüğümüzde problem sahasını da daraltmış oluyoruz. Camileri ibadet fonksiyonuyla sınırlı mekânlar hâline getirmemiz, bize Osmanlılardan intikal eden bir ‘Türk Müslümanlığı’ geleneÄŸidir. Sadece laik Cumhuriyette deÄŸil, Osmanlılar zamanında da camilerde ibadet harici iÅŸler görülmesine hoÅŸ gözle bakılmıyor, hele hele siyasi patırtı çıkarabilecek nitelikteki faaliyetlere müsaade edilmiyordu. II. Mahmud zamanında özel vakıfların nezâret, yani bakanlık ÅŸeklinde düzenlenerek devlet gözetimine alınmasıyla camiler üzerindeki kamu kontrolü geniÅŸletildi. Camilerin, adı üstünde ‘cami’, yani çeÅŸitli hizmet ve fonksiyonları bir araya getiren yer olarak algılanmaktan çıkarak sadece ibâdet edilen yer, yani ‘mâbed’ veya ‘mescid’ (secde edilen) hâlini alması gelenekselleÅŸti. Bir mekânın sadece ibadete tahsisi, pratikte ÅŸu anlama geliyordu: İçinde sadece namaz kılınan yer. Nitekim bugün camilerimiz, bugün sadece ‘mâbed’ olarak algılanıyor. Bunda yanlışlık yok, eksiklik var; bu eksiklik ÅŸudur: Cemaatin, yani namazla yakın ilgisi olsun-olmasın çevrede yaÅŸayan bütün Müslümanların, camiyle iliÅŸkileri sınırlandırılmıştır. Bir mahalle sâkini, cemaatle namaz kılmıyorsa camiyle fiili iliÅŸiÄŸi kesilir.

‘BaÅŸka türlü nasıl olabilirdi ki?’ diye bir soru gelebilir aklınıza…

CAMÄ°DE YATMAK YASAKTIR!

Hazreti Peygamberin Sünneti’ne baÄŸlılığı ile ünlenen ‘Sünnî’ ekol, Peygamber zamanında Peygamber mescidinin üstlendiÄŸi fonksiyonları ihyâ etmekte nedense isteksiz ve bilgisizdir. Efendimizin mescidi, -meÅŸrûtasındaki saadethânesi bir tarafa-, Medine’nin kalbi ve merkeziydi; içinde ve avlusunda eÄŸitim, ticaret, adli hizmetler, siyaset, diplomasi gibi kamu iÅŸlerine ilâveten bildiÄŸimiz mânâda alelâde sohbetlerde bile bulunmak mümkündü. Ä°ÅŸte ‘cami’ kavramının tam mânâsı, (yani toparlayıcı, bir araya getirici mekân) böyle tecelli ediyordu. Bu uygulama, raÅŸid halifeler devrinde devam ettirildi ise de sonradan beliren siyasi ve idari mahzurlar, yavaÅŸ yavaÅŸ cami fikrini geniÅŸ toplumsallaÅŸmadan, mâbede, yani ferdî ibadetin icra edildiÄŸi yere doÄŸru dönüştürdü.

Efendimizin devr-i saadetinde mescidde, Müslümünların çok rahat hareket ettiklerine, hatibe sual sorduklarına, kendi aralarında münazara ettiklerine dair ÅŸaşırtıcı örnekler vardır. Mesela, bir yolcunun mescidde dinlenip yatması, hatta gecelemesi pek tabii karşılanıyordu. Türk hacılarının Mekke ve Medine’deki Mescid-i Haram binalarında en çok yadırgadıkları husus, özellikle Hicazlı Arapların bize pek saygısız bir hareket gibi görünen rahat davranışları, saÄŸda solda yatıp uyumaları veya ayaklarını uzatıp istirahat etmeleridir meselâ. Bizde ise hutbe esnasında baÄŸdaÅŸ kurup oturanlar bile bazı cemaatin dik bakışları altında ezilir, namaz saatleri haricinde yan gelip yatmaya kalkışanlara müsaade edilmez.

BeyoÄŸlu’ndaki AÄŸa Camii avlusunun son cemaat mahalline asılan ‘Yatmak yasaktır’ levhalarını hatırladım ÅŸimdi meselâ. Bizim mescid geleneÄŸimize göre cemaate mensup ferdler daima sükût etmeli, yüksek sesle deÄŸil fısıltıyla bile konuÅŸmamalı, dünya iÅŸleriyle iliÅŸiÄŸini kestiÄŸini gösterir ÅŸekli bir edeb dairesinde görünmeli ve sadece ‘alıcı’ statüsünde olduÄŸunu aklından çıkarmamalıdır. Camide din görevlileri vaaz ve irÅŸadda bulunurlar, cemaat ise dinler ve itiraz etmez. Soracağı bir ÅŸey varsa namaz bitimine kadar sabredip cemaat dağıldıktan sonra imama yaklaÅŸması ve lisan-ı münasiple derdini anlatması ehven bulunur.

Vesaire vesaire…

CAMÄ°LER HAFTASI’NIN GELECEĞİ İÇİN BÄ°R TEKLÄ°F

Hâlbuki, ‘Camiler ve Din Görevlileri Haftası’ denince daha baÅŸka mânidar faaliyetler yapılabilirdi diye düşünmeden edemiyorum. Hayır, yüzlerce yıllık Sünnî geleneÄŸini bir hamlede kırıp camileri açık münazara ve münakaÅŸa mahalleri hâline getirmekten bahsetmiyorum ama meselâ en azından cami ve mescidlerin, sadece ibadete deÄŸil, baÅŸka sosyal faaliyetlere de açılabilmesi konusunda fikrî temrinler yapılabilecek toplantılar düzenlenebilirdi; nelerin yapılıp nelerin yapılamayacağı usulü dairesinde tartışılır, hatta bu toplantılar alışıldık konferans ve seminer salonlarında deÄŸil, iki namaz arasındaki vakitlerde bizzat camilerde gerçekleÅŸtirilebilirdi. Haydi hutbelerde deÄŸilse bile, vaazlarda cemaatin aklından geçenleri yüksek sesle dillendirebilmesi için cesaretlendirilmesi de pekâlâ düşünülebilirdi. Hattâ ve hattâ en küçük mahalle mescidini bile kapsayacak etraflı bir toplantılar programı tasarlanarak ‘cemaat’in bu gibi iÅŸlerde söz sahibi olduÄŸu, olması gerektiÄŸi hatırlatılabilirdi.

Ezcümle bu hafta, cami cemaatinin sadece alıcı deÄŸil, gerçek bir muhatap sayılarak kaale alındığı verimli bir diyalog süreci olarak kullanılabilirdi; camiler sadece mahalle sakinlerinin namaz ibadeti için deÄŸil, mahalle meselelerinin bile konuÅŸulduÄŸu, tartışıldığı bir ‘mahalle konseyi’ gibi algılanabilir; mahalle sakinleri yapılacak iÅŸlerin finansmanı konusunda bilgi ve söz sahibi kılınarak mahallelilik, hemÅŸehrilik ÅŸuurunun oluÅŸmasına katkı saÄŸlanabilirdi.

Bugün baÅŸka bir tablonun içindeyiz: Camilerin mülkiyeti Vakıflar’a aittir; içindeki personelden Diyanet Ä°ÅŸleri sorumludur. Caminin bakım ve onarım hizmetleri, gâhi belediye, gâhi vakıflar fakat çoÄŸu zaman cami derneklerinin kapı önüne açtıkları mendil sandıklarınca karşılanır. Bu çerçevede cemaate düşen görev canı isterse camiye gidip toplu ibadete katıldıktan sonra, içinden geçerse bir miktar ianede bulunmaktır. Bu rolün hayli pasif ve dışlayıcı olduÄŸunu kabul etmeliyiz. Camiler ve Din Görevlileri Haftası, önümüzdeki yıllarda cemaatle cami, cemaatle din görevlisi, cami ile mahalle iliÅŸkilerine yeni bir boyut kazandıracak tarzda yeniden düzenlenebilir ve düzenlenmelidir.

Hâl-i hazırdaki uygulamadan -cemaat de dâhil- herkesin memnun ve mutmain olduÄŸunu görüyorum ve açıkçası ‘baÅŸ aÄŸrıtıcı’ tekliflerimin kaale alınmayacağından üç aÅŸağı beÅŸ yukarı emin bulunuyorum fakat ‘cemaat’i, kendini ilgilendiren iÅŸlerde söz ve sorumluluk sahibi hâline getirmek için bu vesilenin deÄŸerlendirilmesi gerektiÄŸini düşündüm; kayıtlara böyle geçsin en azından!

Yazıyı Paylaş

İlgili olabilecek yazılar:

  1. Cami avlusu Bu hadise hakikat midir; yoksa geçmiş zaman içinde birileri tarafından...
  2. Fikir sahibi olmak için önce şahsiyet sahibi olmak gerekir Hâlâ ideolojiler çağında mıyız? Dünya ahvâline bakılırsa soğuk savaş yıllarını...
  3. Cami ve çocuk Ramazan’a girerken duyduğum en hoş cümle, Diyanet İşleri Başkanlığı’ndan geldi;...
  4. Bize mahsus bir “DuruÅŸ” sahibi olmak “Nedense her ÅŸehirde bir ulucami var” diyordu adam; televizyonda bir...
  5. Yeni bir cemaat ve azizesi Ergenekon sanıklarını savunmakla görevli medyada bâriz bir sevinç havası gözleniyor,...

- 27 Ekim 2008

Kaynak: http://www.aksiyon.com.tr/detay.php?id=31515

Bu yazıyı yazdır Bu yazıyı yazdır
Anahtar Kelimeler: , ,

Anahtar Kelime Ekle: Bu da nedir?

Eğer yazıyı beğendiyseniz ya da ekleyecekleriniz varsa, lütfen yorumunuzu yazın veya RSS aboneliği ile yeni yazılardan anında haberdar olun.

  • Tarhan Tekelioglu

    Fikhi bir konudan bahs ederken fikhi bilgiler üzerine yorum insa edilir.
    Camiye hürmetsizlik sayilan davranislari kabul edilebilir kilacak fikhi bir argüman olmali.

    Lütfen,
    Fikhtan anlamiyorsunuz,
    Fikhin hayat alani olan ibadet ve ibadetgaha dair yönlendirmelerde bulunmayi arzu ediyorsunuz.

    Cemaatin katilimini tedarik konusunda teklif vermede Almanyadaki kahvehane cemaati sizden daha “ayaklari yere basan” fikirlere sahipler…

  • Tarhan Tekelioglu

    Fikhi bir konudan bahs ederken fikhi bilgiler üzerine yorum insa edilir.
    Camiye hürmetsizlik sayilan davranislari kabul edilebilir kilacak fikhi bir argüman olmali.

    Lütfen,
    Fikhtan anlamiyorsunuz,
    Fikhin hayat alani olan ibadet ve ibadetgaha dair yönlendirmelerde bulunmayi arzu ediyorsunuz.

    Cemaatin katilimini tedarik konusunda teklif vermede Almanyadaki kahvehane cemaati sizden daha “ayaklari yere basan” fikirlere sahipler…

  • aynur

    GeleceÄŸin bir vaizesi olarak(inÅŸallah), bize böyle güzel fikirler sunduÄŸunuz için teÅŸekkürü borç bilirim hocam…

  • aynur

    GeleceÄŸin bir vaizesi olarak(inÅŸallah), bize böyle güzel fikirler sunduÄŸunuz için teÅŸekkürü borç bilirim hocam…

  • Necip Mileli

    ATA Hocamiza, mevcut durumu gelistirmeye yonelik cabasi icin tesekkurler…
    Bu arada Almanya’daki kahvehane cemaatinin “daha ayaÄŸi yere basan” fikirlerini de Sayin Tarhan TekelioÄŸlu iletirse ona da mutesekkir kaliriz.
    Hazir kendisi fıkıhtan bahsetmisken, yazida ornekleri sayilan cami içi davranislarin “hangi fikhi hukumlere” gore saygisizlik sayildigini da belirtirse, hem ATA hocamizin hem de bizim cahilligimizi izale etmis olur.
    Necip Mileli

  • Necip Mileli

    ATA Hocamiza, mevcut durumu gelistirmeye yonelik cabasi icin tesekkurler…
    Bu arada Almanya’daki kahvehane cemaatinin “daha ayaÄŸi yere basan” fikirlerini de Sayin Tarhan TekelioÄŸlu iletirse ona da mutesekkir kaliriz.
    Hazir kendisi fıkıhtan bahsetmisken, yazida ornekleri sayilan cami içi davranislarin “hangi fikhi hukumlere” gore saygisizlik sayildigini da belirtirse, hem ATA hocamizin hem de bizim cahilligimizi izale etmis olur.
    Necip Mileli

  • Tarhan Tekelioglu

    Necip mileli, bilmez yorumdaki ileli :) beyefendi, ATA hocamiz bir takim hürmetsizlikler tavsiye ediyor demedim. Bizde olan, araplarda olmayan bazi hassasiyetleri gereksizlik olarak görenler artiyor. (ali bulac gibi) ATA hcmz da, bizdeki hassasiyete “ne gerek var?” yaklasimi sergiliyor. Ben de diyorum ki: simdi var olan hassasiyet fikhin geregidir. Uzun bir ara, Osmanli dönemindeki medrese egitimi düzeyinden mahrum kalan, dini egitimi de teymiye ve vahhabilik gölgesi altinda, medrese düzeyinde uzun aradan sonra yeniden almaya baslayan arap dünyasi, sui emsal olarak misal olmaya layik degildir.
    Ali bulac da ATA hocamiz gibi benzer imada bulunmustu: P. (SAV) döneminde her konu mescidde hall edilirken Hazreti Osman ve sonrasinda Emevi döneminde muhalefete engel olmak icin, siyasi bir tedbir olarak mescidler, sadece ibadete hasr edildi seklinde bir argüman ortaya atiliyor.
    Islam fikhina fazla dünyevi, fazla siyasal, hatta fazla komplo teorisi kokan bir yaklasim bu. Uygulamalari neredeyse bir nass hükmünde olan hulefai rasidiyn, biz avam tarafindan tartisilmaz. Konuyla ilgili müctehid ulemanin fikri ortaya konur.
    Hazreti Osmani (bu isi onun baslattigi iddiasi hakikat varsayilirsa…) bu tarz icraatinda anlayabilmenin yolu biraz da tasavvuftan gecer. Siyaset vb. dünyevilesme, artan siyasi ihtilafla beraber oldugu gibi camie alindigi takdirde, camilerde lazim olan ibadet husuu oradan hicret eder, orasi da bir yönüyle belediye sarayi, pazar yeri, millet meclisi gibi bir yer haline gelirdi. Müslümanlarin Mevla karsisinda tek yürek olmak icin onlari “cami” olan bir mekanin, onlarin ayrismasina zemin kilinmasi, sizce mantikli mi?
    Hristiyanlarin ibadetgâhlari kadar bile saygi görmeyecek bir ibadetgâh bizi ne kadar Mevlaya yaklastirir? Ssahi bir kiliseye gittiniz mi hic? Kimseyi orada yere yatirmazlar. Basinizda sapkayla iceri giremezsiniz. Oranin bile gördügü asgari bir hürmet var. Camilerimizden esirgedigimiz sey, ibadetgaha, Allahin evine gösterilmesi gereken saygi mi?

    Mesele daha da uzar.

    Camilerin her konunun halli mevkii olmasi gerektigi özlemini siyasal islam da senelerdir haykiriyor.

    Cami cemaat iliskisinde cemaati daha katilimci kilmanin yolu, Osmanlidan gelen güzelliklerimizin yontulmasi suretinde olmamalidir. Tarihin her döneminde, dine cazibe katmak icin degisik acilimlar teklif edilmistir. Din bunlar vesilesiyle özünden uzaklasmadigi sürece safiyetiyle yasar..

  • Tarhan Tekelioglu

    Necip mileli, bilmez yorumdaki ileli :) beyefendi, ATA hocamiz bir takim hürmetsizlikler tavsiye ediyor demedim. Bizde olan, araplarda olmayan bazi hassasiyetleri gereksizlik olarak görenler artiyor. (ali bulac gibi) ATA hcmz da, bizdeki hassasiyete “ne gerek var?” yaklasimi sergiliyor. Ben de diyorum ki: simdi var olan hassasiyet fikhin geregidir. Uzun bir ara, Osmanli dönemindeki medrese egitimi düzeyinden mahrum kalan, dini egitimi de teymiye ve vahhabilik gölgesi altinda, medrese düzeyinde uzun aradan sonra yeniden almaya baslayan arap dünyasi, sui emsal olarak misal olmaya layik degildir.
    Ali bulac da ATA hocamiz gibi benzer imada bulunmustu: P. (SAV) döneminde her konu mescidde hall edilirken Hazreti Osman ve sonrasinda Emevi döneminde muhalefete engel olmak icin, siyasi bir tedbir olarak mescidler, sadece ibadete hasr edildi seklinde bir argüman ortaya atiliyor.
    Islam fikhina fazla dünyevi, fazla siyasal, hatta fazla komplo teorisi kokan bir yaklasim bu. Uygulamalari neredeyse bir nass hükmünde olan hulefai rasidiyn, biz avam tarafindan tartisilmaz. Konuyla ilgili müctehid ulemanin fikri ortaya konur.
    Hazreti Osmani (bu isi onun baslattigi iddiasi hakikat varsayilirsa…) bu tarz icraatinda anlayabilmenin yolu biraz da tasavvuftan gecer. Siyaset vb. dünyevilesme, artan siyasi ihtilafla beraber oldugu gibi camie alindigi takdirde, camilerde lazim olan ibadet husuu oradan hicret eder, orasi da bir yönüyle belediye sarayi, pazar yeri, millet meclisi gibi bir yer haline gelirdi. Müslümanlarin Mevla karsisinda tek yürek olmak icin onlari “cami” olan bir mekanin, onlarin ayrismasina zemin kilinmasi, sizce mantikli mi?
    Hristiyanlarin ibadetgâhlari kadar bile saygi görmeyecek bir ibadetgâh bizi ne kadar Mevlaya yaklastirir? Ssahi bir kiliseye gittiniz mi hic? Kimseyi orada yere yatirmazlar. Basinizda sapkayla iceri giremezsiniz. Oranin bile gördügü asgari bir hürmet var. Camilerimizden esirgedigimiz sey, ibadetgaha, Allahin evine gösterilmesi gereken saygi mi?

    Mesele daha da uzar.

    Camilerin her konunun halli mevkii olmasi gerektigi özlemini siyasal islam da senelerdir haykiriyor.

    Cami cemaat iliskisinde cemaati daha katilimci kilmanin yolu, Osmanlidan gelen güzelliklerimizin yontulmasi suretinde olmamalidir. Tarihin her döneminde, dine cazibe katmak icin degisik acilimlar teklif edilmistir. Din bunlar vesilesiyle özünden uzaklasmadigi sürece safiyetiyle yasar..

  • Tarhan Tekelioglu

    Yaziyi bir kere daha okudum. Bir husus daha var: Aleyhisselatü vesselam efendimiz devrinde vaaz ve sohbet esnasinda karsilikli soru cevaplar olurdu denmis. Bu da genelde yanlis bilinen bir husus. Icinden karsilikli soru cevap gecen hadisi seriflerin önemli bir kisminda söyle bir kayit vardir: “Bir a’rabî sordu ki:…”
    A’rabî bâdiyede, sehir disinda, cöllerde yasayan bedevilere denir. Peygmberimiz (SAV) ile sohbet adabini bilemeyecek kadar meclise yeni katilmistir ve kalabalikta Peygamberimiz (SAV) e rahatca soru sormasi “normal” karsilanir. Ama digerleri bunu yapmazlar. Cogunlukla kendileri bizzat soramazlar, devrin müftileri mahiyetindeki Abdullah bin Mes’ud, Zeyd bin Sabit vb. ashaba sorarlar. Nerde kaldi mescidde Peygamberimiz (SAV) konusurken soru sormak???

  • Tarhan Tekelioglu

    Yaziyi bir kere daha okudum. Bir husus daha var: Aleyhisselatü vesselam efendimiz devrinde vaaz ve sohbet esnasinda karsilikli soru cevaplar olurdu denmis. Bu da genelde yanlis bilinen bir husus. Icinden karsilikli soru cevap gecen hadisi seriflerin önemli bir kisminda söyle bir kayit vardir: “Bir a’rabî sordu ki:…”
    A’rabî bâdiyede, sehir disinda, cöllerde yasayan bedevilere denir. Peygmberimiz (SAV) ile sohbet adabini bilemeyecek kadar meclise yeni katilmistir ve kalabalikta Peygamberimiz (SAV) e rahatca soru sormasi “normal” karsilanir. Ama digerleri bunu yapmazlar. Cogunlukla kendileri bizzat soramazlar, devrin müftileri mahiyetindeki Abdullah bin Mes’ud, Zeyd bin Sabit vb. ashaba sorarlar. Nerde kaldi mescidde Peygamberimiz (SAV) konusurken soru sormak???

  • Salih Zeki ÇavdaroÄŸlu

    El mâlum camiler Ä°slâm’ ın her şeyiyle yaşandığı bir plâtform olmalıdır. Ancak, cami görevlileri camileri bir kışla, cemaati ise “acemiâ€? er addetmemelidir.
    Hele hele cemaati ihtida etmiş, imandan ibadetten yoksun güruh sayıp, bir takım komutlarla eğitmeye yeltendiği bir plâtform hiç olmamalıdır.
    Özellikle bayram ve Cuma namazlarında mobilize teberru sistemiyle cemaatten, neredeyse etkinliğe katılmanın bedeli imişcesine, poşet elde, burunlara dayanarak bilet kesilmemelidir.
    Ä°slâm o kadar geniş bir literatürdür ki , bazı muhterem imamlarımızın “Cehennemâ€? den başka gidilecek bir yer yokmuş ve kendisi oradan “münezzehâ€? imişcesine, cemaata “temcit pilavıâ€? gibi sabah akşam Cehennem jenerikleri de sunmamalıdır.
    EFENDÄ°MÄ°Z’ in “Müjdeleyiniz, nefret ettirmeyiniz!…â€? düsturlu kelâmları çerçevesinde, nasıl bir kul olunur, kendilerinden örnekli misallarle anlatılmalı, cennet müjdelenmeli, tercih şahıslara bırakılmalıdır.
    Cemaat olarak biz de Cami duvarlarına “yasakâ€? ibareli afişler asılmaması için özellikle “soğan sarımsakâ€? kokulu bir ağız, kirli üst baş, yalın ayak v.b. “mekruhâ€? şekillerle içeriye girmemeye dikkat etmeliyiz ; değilmi efendim ?…
    Sürçü lisân ettikse; affola

  • Salih Zeki ÇavdaroÄŸlu

    El mâlum camiler Ä°slâm’ ın her ÅŸeyiyle yaÅŸandığı bir plâtform olmalıdır. Ancak, cami görevlileri camileri bir kışla, cemaati ise “acemiâ€? er addetmemelidir.
    Hele hele cemaati ihtida etmiş, imandan ibadetten yoksun güruh sayıp, bir takım komutlarla eğitmeye yeltendiği bir plâtform hiç olmamalıdır.
    Özellikle bayram ve Cuma namazlarında mobilize teberru sistemiyle cemaatten, neredeyse etkinliğe katılmanın bedeli imişcesine, poşet elde, burunlara dayanarak bilet kesilmemelidir.
    İslâm o kadar geniş bir literatürdür ki , bazı muhterem imamlarımızın “Cehennem� den başka gidilecek bir yer yokmuş ve kendisi oradan “münezzeh� imişcesine, cemaata “temcit pilavı� gibi sabah akşam Cehennem jenerikleri de sunmamalıdır.
    EFENDÄ°MÄ°Z’ in “Müjdeleyiniz, nefret ettirmeyiniz!…â€? düsturlu kelâmları çerçevesinde, nasıl bir kul olunur, kendilerinden örnekli misallarle anlatılmalı, cennet müjdelenmeli, tercih ÅŸahıslara bırakılmalıdır.
    Cemaat olarak biz de Cami duvarlarına “yasakâ€? ibareli afiÅŸler asılmaması için özellikle “soÄŸan sarımsakâ€? kokulu bir ağız, kirli üst baÅŸ, yalın ayak v.b. “mekruhâ€? ÅŸekillerle içeriye girmemeye dikkat etmeliyiz ; deÄŸilmi efendim ?…
    Sürçü lisân ettikse; affola

  • Tarhan Tekelioglu

    Su mteberru meselesinde kimse kimseyi zorlamior. Camilere Avrupa Birligi fonlarindan her gün yardim gelmedigine göre, hocaefendiler cami avlusunda esrar veya beyaz kadin sattirarak camii finanse edemeyeceklerine göre, mutlaka bir yerlerden gelir beklenecek. Bu da mecburen teberrru müessesi ile oluyor. Ayda yilda bir camie gelip, orada da üc kurus vermeyi agir görecek kadar, “belesci müslüman” tiplerini ne yazik ki “aforoz” etme sistemi yok camilerin. Neticede sizin gibilere de mecburen dini hizmet verip, tantanasina tahammül etmek zorunda kaliyorlar.
    Ayrica ahiret hayatiyla ilgili iki ihtimal var, biri cennet öbürü cehennem. Vaazin yüzde elli cehennemden olmasi normal. Camide bayramda verdigin bir paket sigara parasini cok gören bir “belesci müslüman” olarak, en fazla da hocanin her gün anlattigi “cehennem”e hazirlikli olman lazim. Orayla ilgili bilgiler, anlasildigi kadariyla en fazla “cehennem” vaazlarindan rahatsiz olanlarla “belesci müslüman”lara lazim olacak…

  • Tarhan Tekelioglu

    Su mteberru meselesinde kimse kimseyi zorlamior. Camilere Avrupa Birligi fonlarindan her gün yardim gelmedigine göre, hocaefendiler cami avlusunda esrar veya beyaz kadin sattirarak camii finanse edemeyeceklerine göre, mutlaka bir yerlerden gelir beklenecek. Bu da mecburen teberrru müessesi ile oluyor. Ayda yilda bir camie gelip, orada da üc kurus vermeyi agir görecek kadar, “belesci müslüman” tiplerini ne yazik ki “aforoz” etme sistemi yok camilerin. Neticede sizin gibilere de mecburen dini hizmet verip, tantanasina tahammül etmek zorunda kaliyorlar.
    Ayrica ahiret hayatiyla ilgili iki ihtimal var, biri cennet öbürü cehennem. Vaazin yüzde elli cehennemden olmasi normal. Camide bayramda verdigin bir paket sigara parasini cok gören bir “belesci müslüman” olarak, en fazla da hocanin her gün anlattigi “cehennem”e hazirlikli olman lazim. Orayla ilgili bilgiler, anlasildigi kadariyla en fazla “cehennem” vaazlarindan rahatsiz olanlarla “belesci müslüman”lara lazim olacak…

  • http://ahmetturanalkan.net Ahmet Turan Alkan

    Daha iyiye, daha güzele ulaÅŸma çabası olan münazaralarınızda ÅŸahsi sataÅŸmaya girmeden, olgun bir düşünüre yakışır ÅŸekilde yapılmış yorumlarınız için teÅŸekkür ederiz. Konu hakkında münazara edilirken, her yorumcunun “iyi niyetli birer düşünür” olduÄŸu mülahazasıyla hareket ederek, rencide edici cümleler kullanmama konusunda hassasiyetinizi rica ederiz.

    Saygılarımla,
    Murat Çorlu
    Site yöneticisi

  • http://ahmetturanalkan.net Ahmet Turan Alkan

    Daha iyiye, daha güzele ulaÅŸma çabası olan münazaralarınızda ÅŸahsi sataÅŸmaya girmeden, olgun bir düşünüre yakışır ÅŸekilde yapılmış yorumlarınız için teÅŸekkür ederiz. Konu hakkında münazara edilirken, her yorumcunun “iyi niyetli birer düşünür” olduÄŸu mülahazasıyla hareket ederek, rencide edici cümleler kullanmama konusunda hassasiyetinizi rica ederiz.

    Saygılarımla,
    Murat Çorlu
    Site yöneticisi

  • Salih Zeki ÇavdaroÄŸlu

    Sayın Tarhan Tekelioğlu’ na “yorumâ€? umu bir kez daha salim bir kafayla okumasını tavsiye ediyorum.
    Ben ne demişim, her halde daha iyi anlayacaktır.Hayır derse bir itirazım yok.
    Saygı ve selamlarımla…

  • Salih Zeki ÇavdaroÄŸlu

    Sayın Tarhan Tekelioğlu’ na “yorum� umu bir kez daha salim bir kafayla okumasını tavsiye ediyorum.
    Ben ne demişim, her halde daha iyi anlayacaktır.Hayır derse bir itirazım yok.
    Saygı ve selamlarımla…

  • Tarhan Tekelioglu

    Tekrar okudum,
    Maalesef, camilerdeki isleyisle ilgili bakis acinizi degistirmenizin gerektigine dair görüsüm pekisti…

    Dini konulardaki “tipik” yaklasimlari görünce, “her yorumcunun “iyi niyetli birer düşünür” olduÄŸu mülahazası” bir an sendeleyiveriyor beynimin icinde. Aksama kadar sendeleyisini tamamlamis, dengesini bulmus haliyle, editörden ve diger muhatablarimdan özür diliyorum…

  • Tarhan Tekelioglu

    Tekrar okudum,
    Maalesef, camilerdeki isleyisle ilgili bakis acinizi degistirmenizin gerektigine dair görüsüm pekisti…

    Dini konulardaki “tipik” yaklasimlari görünce, “her yorumcunun “iyi niyetli birer düşünür” olduÄŸu mülahazası” bir an sendeleyiveriyor beynimin icinde. Aksama kadar sendeleyisini tamamlamis, dengesini bulmus haliyle, editörden ve diger muhatablarimdan özür diliyorum…

  • ferhadkaya

    diğer bütün tartışmalara girmeden camilerin sadece ibadethane olarak fonksiyon göstermesini yeterli görmediğimi belirtmek isterim. bu konuda uzun uzadıya bir yazı yazılabilir. lakin şimdi sırası değil.

    özetle söyleyecek olursak;esasen bizim medeniyetimizde camiler bulunduğu yerleşim biriminin kalbi durumundadır.yani merkezdir, cem olunan yerdir.bu islamın ilk yıllarından yakın zamana kadar da bu şekilde olagelmiştir. ve hatta dahi şuan bile kırsalda(bilhassa köylerde) öyledir. ahaliyi ilgilendiren bir mevzu olduğunda camide(veyahutta avlusunda) toplanılıp harekete geçilir.

    şehirlerde ise şuan olmasa bile osmanlının bir dönemine kadar camiiler merkez olma fonksiyonlarını sürdürmüşlerdir. küçük çaplı camileri(ağa,efendi,bey camiilerini ve mescitleri) saymazsak imar ve inşa edilen diğer camiler hem mekan-konum itibariyle merkezi yerlerdedirler hemde bir caminin olduğu yerde muhakkak imarethanesi,aşevi, medresesi,kütüphanesi velhasılı külliyesi bulunmaktadır.
    bu durumda cami ve mücavir alanı cemaatin(şehir ahalisinin) bir çok ihtiyacına cevap verecek durumda olmaktadır.
    lakin günümüzde artık camiler(istisnaları olmakla birlikte) bu amaç ve anlayışla inşa edilmiyor. yani şehirlerimizin(medeniyetimizin) kalbi-en azından ilim irfan yuvası-olması gerekirken sadece ibadethane olarak kalıyor. işte bu sebeple ne zaman yeni bir camii yapılacak olsa bir kısım insanlar adımbaşı camii var neden hala camii yapıyorsunuz okul yaptırsanıza diye yaygarayı koparıyorlar.(bu arada elbette okulda yapılsın)

    hasılı benim temennim insanlarımızın ve hassaten camii inÅŸaa edecek yada bir ÅŸekilde katkıda bulunacak müslümanların; camilerimizin kaybedilen bu özelliÄŸini ve ruhunu dikkate alacak bilince ulaÅŸmalarıdır vesselam…

  • ferhadkaya

    diğer bütün tartışmalara girmeden camilerin sadece ibadethane olarak fonksiyon göstermesini yeterli görmediğimi belirtmek isterim. bu konuda uzun uzadıya bir yazı yazılabilir. lakin şimdi sırası değil.

    özetle söyleyecek olursak;esasen bizim medeniyetimizde camiler bulunduğu yerleşim biriminin kalbi durumundadır.yani merkezdir, cem olunan yerdir.bu islamın ilk yıllarından yakın zamana kadar da bu şekilde olagelmiştir. ve hatta dahi şuan bile kırsalda(bilhassa köylerde) öyledir. ahaliyi ilgilendiren bir mevzu olduğunda camide(veyahutta avlusunda) toplanılıp harekete geçilir.

    şehirlerde ise şuan olmasa bile osmanlının bir dönemine kadar camiiler merkez olma fonksiyonlarını sürdürmüşlerdir. küçük çaplı camileri(ağa,efendi,bey camiilerini ve mescitleri) saymazsak imar ve inşa edilen diğer camiler hem mekan-konum itibariyle merkezi yerlerdedirler hemde bir caminin olduğu yerde muhakkak imarethanesi,aşevi, medresesi,kütüphanesi velhasılı külliyesi bulunmaktadır.
    bu durumda cami ve mücavir alanı cemaatin(şehir ahalisinin) bir çok ihtiyacına cevap verecek durumda olmaktadır.
    lakin günümüzde artık camiler(istisnaları olmakla birlikte) bu amaç ve anlayışla inşa edilmiyor. yani şehirlerimizin(medeniyetimizin) kalbi-en azından ilim irfan yuvası-olması gerekirken sadece ibadethane olarak kalıyor. işte bu sebeple ne zaman yeni bir camii yapılacak olsa bir kısım insanlar adımbaşı camii var neden hala camii yapıyorsunuz okul yaptırsanıza diye yaygarayı koparıyorlar.(bu arada elbette okulda yapılsın)

    hasılı benim temennim insanlarımızın ve hassaten camii inÅŸaa edecek yada bir ÅŸekilde katkıda bulunacak müslümanların; camilerimizin kaybedilen bu özelliÄŸini ve ruhunu dikkate alacak bilince ulaÅŸmalarıdır vesselam…

  • Tarhan Tekelioglu

    ferhadkaya bey,
    camilerin bahs ettiginiz fonksiyonlarinin tamami, camilerin müstamilatinda hall edilmekteydi, mescid kisminda degil.
    Ibadet yapilan yeri, ibadet sürecini, mukaddesati muharremattan (hürmet edilmesi gereken seyler) cikarmadigimiz sürece pek fazla sorun yok. Hatta hayatin her yönüyle merkezinin bir cami olmasi beni ziyadesiyle memnun eder. Ama ibadet süreclerinin husuunu ihlal edecek, mescid kismini bir siyasi agora haline getirecek, lahuti olmasi gereken ibadet yerini dünyevilestirecek ve oraya hürmeti ihlal edecek her sey, fikihtan azicik hisse almaya calismis herkes gibi beni de rahatsiz ediyor.
    5-6 ay önceki huysuz yorumlarimin sebebi de, bu yöndeki temayülün, normallesmeye basladigi yönünde icimde olusan bir korku…

  • Tarhan Tekelioglu

    ferhadkaya bey,
    camilerin bahs ettiginiz fonksiyonlarinin tamami, camilerin müstamilatinda hall edilmekteydi, mescid kisminda degil.
    Ibadet yapilan yeri, ibadet sürecini, mukaddesati muharremattan (hürmet edilmesi gereken seyler) cikarmadigimiz sürece pek fazla sorun yok. Hatta hayatin her yönüyle merkezinin bir cami olmasi beni ziyadesiyle memnun eder. Ama ibadet süreclerinin husuunu ihlal edecek, mescid kismini bir siyasi agora haline getirecek, lahuti olmasi gereken ibadet yerini dünyevilestirecek ve oraya hürmeti ihlal edecek her sey, fikihtan azicik hisse almaya calismis herkes gibi beni de rahatsiz ediyor.
    5-6 ay önceki huysuz yorumlarimin sebebi de, bu yöndeki temayülün, normallesmeye basladigi yönünde icimde olusan bir korku…

  • yilmazf

    BU KADAR KIYMETLÄ° ABiLERÄ°M VE KARDEÅžLERÄ°MÄ°N GÖRÜŞLERÄ°NÄ° OKUDUM. CAMÄ°DE YATILIR MI, KONUÅžULUR MU, HOCAYA SORU SORULUR MU… HRÄ°STÄ°YANLARIN KÄ°LÄ°SEYE GÖSTERDÄ°KLERÄ° SAYGI, MÃœSLÃœMANLARIN CAMÄ°Ye GÖSTERDÄ°KLERÄ° SAYGI VS. VS. VS.

    TÜM BU YAZILARI OKUYUNCA, HER KARDEŞİMDEN YENİ ŞEYLER ÖĞRENDİM.
    BENCE CAMÄ°YÄ° DAR DAVRANIÅž KURALLARINA SIKIÅžTIRMAMAK, YATMAYI VeYA KONUÅžMAYI AYIP HATTA GÃœNAH SAYMAMAK GEREK…
    HERKESe SAYGI VE SELAMLARIMI SUNARIM EFENDÄ°M.

  • yilmazf

    BU KADAR KIYMETLÄ° ABiLERÄ°M VE KARDEÅžLERÄ°MÄ°N GÖRÜŞLERÄ°NÄ° OKUDUM. CAMÄ°DE YATILIR MI, KONUÅžULUR MU, HOCAYA SORU SORULUR MU… HRÄ°STÄ°YANLARIN KÄ°LÄ°SEYE GÖSTERDÄ°KLERÄ° SAYGI, MÃœSLÃœMANLARIN CAMÄ°Ye GÖSTERDÄ°KLERÄ° SAYGI VS. VS. VS.

    TÜM BU YAZILARI OKUYUNCA, HER KARDEŞİMDEN YENİ ŞEYLER ÖĞRENDİM.
    BENCE CAMÄ°YÄ° DAR DAVRANIÅž KURALLARINA SIKIÅžTIRMAMAK, YATMAYI VeYA KONUÅžMAYI AYIP HATTA GÃœNAH SAYMAMAK GEREK…
    HERKESe SAYGI VE SELAMLARIMI SUNARIM EFENDÄ°M.

  • Tarhan Tekelioglu

    Yilmaz Bey,
    “Dar davranis kurallari” dedigimiz sey, fikih ulemasinin öngördügü, kaynagini vahyi metluvv ve vahyi gayri metluvv’den alan “cami adabi” denen seydir.
    Bizim 14 asirlik dini bazi hassasiyetlerimizi “dar davranis kurallari” diyerek damgalamak hos mu? “Dar davranis kurallari” ifadesi biraz özensiz.
    Dini adab hakkinda yazisiyoruz…