Cadillac!

Mecmua: Zaman Gazetesi
Tarih: 28 Kasım 2007, Çar

Fâzıl matbuatımız, neredeyse onbeÅŸ günden beri bir bankanın reklâm filminde Atatürk’ü canlandıran oyuncuya söylettirilen cümleyi tartışıyor; bu münakaÅŸa bana birazcık kuÅŸatma esnasında Bizans ulemâsının meleklerin cinsiyeti hakkında yürüttüğü rivayet edilen fikrî mübârezeyi hatırlattı.

Tartışma, “ne.. ne de…” ibaresi ile kurulan cümlenin olumsuz yargı ile bitmesindeki yanlışlık hakkında. Faydasızdır demiyorum, özellikle gençlerde Türkçe mantığını pekiÅŸtirmesi bakımından isabetlidir fakat bu gramer münakaÅŸasının, reklâm filmindeki baÅŸka ayrıntıları hasıraltı etmesine gönlüm rıza göstermiyor. Nedir bu ayrıntılar, sırayla inceleyelim:

1- Atatürk, Türkiye’nin en büyük, en itibarlı sembol ismi. DoÄŸrudan pazarlama amacıyla olmasa bile bir ticari reklâm unsuru olarak kullanılması doÄŸru deÄŸil.

2- ÇoÄŸumuzun aklına gelmemiÅŸtir; Atatürk imajı, niçin otomobil, sigorta ÅŸirketi, lokanta veya gömlek gibi sektörlerde deÄŸil de banka reklâmında canlandırılmıştır? Haksız rekabet bu deÄŸilse, nedir? Yarın Cadillac firması aynı tarzda bir reklâm filmi piyasaya sürerse (çünkü Atatürk’ün makam otomobili Cadillac’tı) hangi mantıkla itiraz edecek isek, buna da aynı doÄŸrultuda karşı çıkmamız gerekirdi; bilakis pek beÄŸendik. DoÄŸru mu yaptık?

3- Denilecektir ki, “ama Atatürk, söz konusu bankanın sadece ortağı deÄŸil, kurucusu idi”. Bu cümle doÄŸrudur fakat cümlenin hükmü, Ä°ÅŸ Bankası’nı anayasal bir kurum, Atatürk’le özdeÅŸleÅŸmiÅŸ bir müessese haline getirmez; aksi takdirde diÄŸer bankalarla iÅŸ gören herkesin Atatürkçülüğünden ve Atatürk sevgisinden şüphe duymamız gerekmez miydi?

4- Gelelim Atatürk ve İş Bankası arasındaki ilişkinin tarihine. Daha önce başkaca vesilelerle birkaç defa yazdığım için tekrara düşmek pahasına yeniden arz ediyorum:

“KurtuluÅŸ Savaşı’nın en zorlu günlerinde imdada Hintlilerin, hilafeti kurtarmak için topladıkları 1 milyon lira deÄŸerindeki yardım yetiÅŸti. Gazi, 1920′lerin başında bu paranın bir kısmını savaşın finansmanı ve yaraların sarılmasında kullandı. Kalan parayı ise daha sonra bankaya yatırdı. SavaÅŸ bittikten sonra (Ä°ÅŸ Bankası’nın kurulması gündeme gelince) Gazi PaÅŸa, bankanın kuruluÅŸ sermayesinin dörtte biri deÄŸerindeki 250 bin liralık hisseyi Hindistan’dan gönderilen parayla satın aldı. Ayrıca da bankanın kurulduÄŸu gün, 207 bin 400 lira yatırarak ciddi bir maddi destek verdi” (Can Dündar, “Ä°ÅŸte Atatürk’ün Banka Hesabı”, Sabah, 26.8.2000, s. 4). “Ä°ÅŸ Bankası’nın ilk sermayesi de Hindistan’dan Mustafa Kemal’e gönderilen paranın geri kalanı idi… Bu para, millete ve devlete gönderilmiÅŸti”, (Falih Rıfkı Atay, Çankaya, Ä°stanbul, 1969, s. 457). Atatürk’ün ölümünde bankanın sermayesi 5 milyon lira civarında idi ve Atatürk, 1,5 milyon lira civarındaki hesabı ile bankanın en büyük müşterilerinden biriydi (Hesap hareketleri ve ayrıntılı döküm için bkz: Uygur KocabaÅŸoÄŸlu ve diÄŸerleri, Türkiye Ä°ÅŸ Bankası Tarihi, Ä°stanbul, 2001, s. 612-630).

Atatürk’ün ölümünden sonra hissesine tekabül eden paranın nemalanmış miktarı olan, 1 milyon 435 bin 339 lira varislerine, yani CHP’ye geçiyor. “Daha doÄŸru bir ifade ile söz konusu hisselerin çıplak mülkiyeti CHP’nin olurken, nakit ve hisselerin nemalandırılması görevi Ä°ÅŸ Bankası’na veriliyor. Bu hisselerden yararlanma hakkı ise Türk Dil ve Tarih kurumlarıyla hayatta bulundukları sürece Atatürk’ün bazı yakınlarının oluyor.” (KocabaÅŸoÄŸlu, s. 188-189)

…

Åžimdi gelelim, ÅŸu meÅŸhur “ne… ne de…” meselesine. Mugalâtanın lüzumu yok: Hakkı Devrim üstadımız haklı, “Bal gibi olur, netekim…” diyerek mantığa takla attıran gündemperestler haksızdır.

Kırmızıda geçtikten sonra Trafik polisiyle kırmızının sembolik mahiyeti hakkında polemik yapmanın ne manası varsa, bazı kurallarda mantık aramak da o kadar doğrudur.

Yazıyı Paylaş

İlgili olabilecek yazılar:

  1. CHP, Atatürk’ün mirasına ehil midir? Ä°nanılır gibi deÄŸil fakat haber kültür haberciliÄŸinin en güvenilir isimlerinden...
  2. Siyasal banka, ticarî parti? 3 Kasım 2002 seçimlerinden önce Recep Tayyip Erdoğan, bir televizyon...
  3. Kaybeden idare fırkasıdır çocuk! Hürriyet refikimiz, üç gün boyunca Åžehriban OÄŸhan’ın kaleminden çok dikkat...
  4. “Atatürk saÄŸ olsaydı” testine buyurunuz! Musul civarlarında balistik füze fırlatıldığına iliÅŸkin (hangi kaynaklı?) haberlerin Ankara’da...
  5. Sanat eserlerine akseden Atatürk anafikri üzerine 10 Kasım münasebetiyle TRT ekranlarında gösterilen “Cumhuriyet” filminden bazı bölümler...

- 28 Kasım 2007

Kaynak: http://www.zaman.com.tr/yazar.do?yazino=618767

Bu yazıyı yazdır Bu yazıyı yazdır
Anahtar Kelimeler: , ,

Anahtar Kelime Ekle: Bu da nedir?

Eğer yazıyı beğendiyseniz ya da ekleyecekleriniz varsa, lütfen yorumunuzu yazın veya RSS aboneliği ile yeni yazılardan anında haberdar olun.